Adak, kişinin Allah’a verdiği sözdür. Adaklık, o sözün konusu olan hayvandır. Diyanet İşleri Başkanlığına göre kurban adayan kişinin kesmesi vaciptir. Hayvanda kurbanlık yaşı ve sağlığı aranır. Eti adak sahibi, eşi, usulü, füruu ve zenginler yiyemez. Adak kurbanı, bayram günlerinde kesilecek diye adanmadıysa bayramı beklemez.
Söz ayrı, hayvan ayrı
| Adak | Adaklık | |
|---|---|---|
| Ne | Allah’a verilen söz | O söz için kesilecek hayvan |
| Ne zaman | Şartlıysa şart olunca. Şartsızsa bir vakitte | Kesim, sözün vaktine bağlıdır |
| Kim | Müslüman, akıl sağlığı yerinde, ergen kişi | Yaşı ve sağlığı kurbanlığa uyan hayvan |
| Eti | Adayan ve yakınları yiyemez | Yoksullara gider |
Hasta ziyareti, mevlid, türbede helva, mum, horoz kesme ve bez bağlama adak konusu değildir. Diyanet, bunların İslam’da yeri olmadığını yazar. Kaynak: Adakla ilgili şartlar.
Ne zaman kesilir?
Şarta bağlı adak, şart gerçekleşince ilk fırsatta kesilir. Şartsız adak herhangi bir vakitte kesilebilir. Uygun olanı ertelememektir. Kurban bayramı günlerinde kesilecek kurban diye adanmışsa o günler beklenir. Harem bölgesinde kesilecek kurban diye adanmışsa orada kesilir. Bunların dışındaki adak kurbanının mutlaka bayram günlerinde kesilmesi şart değildir. Bu kanaatin dinî dayanağı yoktur. Kaynak: Adak kurbanı ne zaman kesilmelidir?
Bayram kurbanının kendi vakti ayrıdır. O vakit, bayram namazından sonra başlar. Adak ile bayram kurbanını aynı güne sıkıştırmak gerekmez.
Adaklıkta arananlar
Kurbanlık hayvanda aranan nitelikler, adak kurbanında da aranır.
| Hayvan | Yaş |
|---|---|
| Koyun | 1 yaş. Altı ayını doldurmuş, bir yaşındaymış gibi iri olan koyun kesilebilir |
| Keçi | 1 yaş |
| Sığır ve manda | 2 yaş. Bu yaşa gelmiş hayvanda kapak atmaya bakılmaz |
| Deve | 5 yaş |
Hayvan sağlıklı, azaları tam ve besili olmalıdır. Kötürüm derecesinde hasta, zayıf ve düşkün, bir veya iki gözü kör, boynuzu kökünden kırık, kuyruğu ve kulaklarının yarıdan fazlası kesik, memesi kesik, dişlerinin tamamı veya çoğu dökük hayvan adaklık olmaz. Doğuştan boynuzsuz olmak, yemini bulmasına engel olmayacak şaşılık, kesim yerine gitmesine engel olmayacak topallık, hafif hastalık ve bir kulağın delik veya yırtık olması engel değildir. Ayrıntı ve seçim soruları: kurbanlık nasıl seçilir. Kaynak: Adak kurbanında bulunması gereken nitelikler.
Koç adadım, sığıra girebilir miyim?
Bir koç kesmeyi adayan kişi koç kesebilir. Koyun veya keçi de kesebilir. Bunlar aynı cinsten sayılır. İbadet niyetiyle bir sığıra hissedar olarak girmek de adağı yerine getirir. Sığır kesmeyi adayan kişinin koyun kesmesi yetmez. Cins söylemeden “bir kurban keseceğim” diyen, koyun da kesebilir, sığırdan bir hisse de alabilir.
Büyükbaşta yedi kişiye kadar ortak olunur. Her hisse yedide birden az olamaz. Aynı sığırda bir kişi bayram kurbanı, bir kişi adak, bir kişi akika niyetiyle durabilir. Herkesin niyeti ibadet olmalıdır. Hisse ölçüsü: büyükbaş ve küçükbaş. Kaynak: Koç adayan kişi.
Eti kime gider?
Adak kurbanının etinden adak sahibi yiyemez. Eşi de yiyemez. Annesi, babası, dedesi, ninesi, çocukları ve torunları yiyemez. Bunların dışında kalan zenginler de yiyemez. Eti, bu sayılanların dışında ve dinen fakir olanlar yer. Adak sahibi, yakını veya bir zengin yerse, yenen etin bedeli yoksullara verilir.
Düğünde ve kalabalık toplantıda zengin de bulunacağı için adak eti orada ikram edilmez. Kesmek yerine parasını fakire vermek de adağı düşürmez. Kurban keseceğine dair söz, ancak kesilerek yerine gelir. Saklama günleri, eti yoksula teslim edene kadar geçerlidir: kurban eti nasıl saklanır.
Kaynaklar: Etinden kimler yiyemez, Bedeli para verilebilir mi.
Çiftlikte nasıl söylenir?
Telefonda “bayram hissesi” demeyin. “Adak” deyin. Koç mu, koyun mu, yoksa sığır hissesi mi istediğinizi söyleyin. O gün hayvan olup olmadığı ve kesimin ne zaman yapılacağı bu yazıda yoktur. Fiyat da yoktur. İkisini 0224 451 81 01 numarasından sorun. Adres: Demirci, Ahıska Cd. No:51, 16159 Nilüfer/Bursa.
Sık sorulanlar
Adak kurbanı bayramda mı kesilir?
Diyanet İşleri Başkanlığına göre adak kurbanının mutlaka kurban bayramı günlerinde kesilmesi şart değildir. Şarta bağlı adak, şart gerçekleşince ilk fırsatta kesilir. Şartsız adak herhangi bir vakitte kesilebilir. Bayram günlerinde kesilecek kurban diye adanmışsa o günler beklenir.
Adaklık hayvanda ne aranır?
Kurbanlıkta aranan yaş ve sağlık, adaklıkta da aranır. Deve beş, sığır ve manda iki, koyun ve keçi bir yaşını doldurmuş olmalıdır. Altı ayını tamamlayıp bir yaşındaymış gibi iri olan koyun istisnadır.
Adak etini kim yiyemez?
Adak sahibi, eşi, annesi, babası, dedesi, ninesi, çocukları ve torunları yiyemez. Bunların dışında zengin olanlar da yiyemez. Bu sayılanlardan biri yerse, yediği etin bedeli yoksullara verilir.
Adak kurbanının parası fakire verilince borç düşer mi?
Düşmez. Kurban keseceğine dair adakta bulunan kişi, adağını ancak keserek yerine getirir. Parayı fakire vermek veya başka bir yardım, kesmenin yerine geçmez.
Hükümler Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu fetvalarındandır. Bu sayfa fetva yerine geçmez. Tereddütte kurulun kendi sayfasına bakın.